Ở các hệ thống điều hòa trung tâm hiện nay thì hầu như đều sử dụng AHU. Nước lạnh được lấy từ chiller sau đó sẽ qua đường ống dẫn đến AHU, rồi từ AHU mới được chuyển tới các phòng sử dụng điều hoà. Vậy AHU là gì ? Nó có cấu như thế nào ? Nguyên lý hoạt động ra sao ? Xin mời bạn đọc cùng Điện Lạnh Miền Nam tìm hiểu chi tiết nội dung ở dưới đây nhé.
1/ AHU là gì?
AHU (Air Handling Unit) là thiết bị xử lý không khí trung tâm trong hệ thống HVAC, có nhiệm vụ xử lý, điều hòa và phân phối không khí đến các khu vực sử dụng thông qua hệ thống ống gió.
AHU có thể thực hiện đồng thời nhiều chức năng:
- Lọc không khí
- Làm lạnh hoặc sưởi ấm
- Kiểm soát độ ẩm
- Trộn gió tươi – gió hồi
- Phân phối không khí sạch đến từng không gian
👉 Có thể hiểu đơn giản:
- AHU là “trái tim xử lý không khí” của hệ thống HVAC trung tâm, quyết định trực tiếp đến chất lượng không khí trong công trình.
Hiện nay hệ thống AHU được ứng dụng rộng rãi trong các công trình như tòa nhà thương mại, hay các tòa nhà lớn có hệ thống chiller trung tâm, hoặc là các trung tâm hội trường lớn…
2/ Vai trò của AHU trong hệ thống HVAC
Trong một hệ thống HVAC hoàn chỉnh, AHU giữ vai trò trung tâm và then chốt, cụ thể:
- Xử lý toàn bộ không khí cấp cho khu vực sử dụng
- Đảm bảo nhiệt độ, độ ẩm và độ sạch theo yêu cầu thiết kế
- Duy trì áp suất phòng (đặc biệt quan trọng với phòng sạch, bệnh viện)
Ảnh hưởng trực tiếp đến:
- Sức khỏe con người
- Chất lượng sản xuất
- Hiệu suất vận hành hệ thống
Trong nhiều công trình công nghiệp, AHU quan trọng hơn cả dàn lạnh, vì nó quyết định môi trường không khí bên trong.
3/ Cấu tạo của AHU
Một AHU tiêu chuẩn thường có cấu tạo dạng module, gồm các bộ phận chính sau:
Vỏ AHU (Panel)
- Làm từ thép mạ kẽm hoặc thép sơn tĩnh điện
- Có lớp cách nhiệt PU hoặc rockwool
- Giảm thất thoát nhiệt và hạn chế ngưng tụ
Bộ lọc không khí (Filter)
- Lọc thô (G4)
- Lọc tinh (F7, F9)
- Có thể tích hợp HEPA cho phòng sạch
- Giữ bụi, vi khuẩn, tạp chất trong không khí
Dàn trao đổi nhiệt (Coil)
- Coil lạnh: dùng nước lạnh từ Chiller hoặc gas DX
- Coil nóng: dùng nước nóng hoặc điện trở sưởi
- Đóng vai trò làm lạnh/sưởi không khí
Quạt AHU (Fan)
- Quạt ly tâm hoặc plug fan
- Cấp lưu lượng và áp suất gió cho toàn hệ thống
- Có thể điều khiển bằng biến tần (VSD)
Buồng hòa trộn gió
- Trộn gió tươi và gió hồi
- Điều chỉnh tỷ lệ gió theo yêu cầu vận hành
Khay và ống thoát nước ngưng
- Thu gom nước ngưng sinh ra khi làm lạnh
- Ngăn rò rỉ nước gây hư hỏng
Hệ thống điều khiển & cảm biến
- Cảm biến nhiệt độ
- Cảm biến độ ẩm
- Van điều khiển nước
- Tủ điện AHU
4/ Nguyên lý hoạt động của AHU
Nguyên lý hoạt động của AHU diễn ra theo luồng không khí:
- Gió tươi từ bên ngoài + gió hồi từ phòng được hút vào AHU
- Không khí đi qua bộ lọc để loại bỏ bụi bẩn
- Không khí đi qua dàn coil để làm lạnh hoặc sưởi
- Quạt AHU đẩy không khí đã xử lý vào hệ thống ống gió
- Không khí sạch được phân phối đến từng khu vực sử dụng
👉 AHU không tạo ra lạnh, mà sử dụng nguồn lạnh từ Chiller hoặc hệ DX để xử lý không khí.
>>> Xem thêm: Tụ điện là gì?
5/ Phân loại AHU
Phân loại theo nguyên lý làm lạnh
- AHU dùng nước lạnh (Chiller)
- AHU dùng gas trực tiếp (DX AHU)
Phân loại theo vị trí lắp đặt
- AHU treo trần
- AHU đặt sàn
- AHU rooftop
Phân loại theo ứng dụng
- AHU cho tòa nhà thương mại
- AHU cho nhà máy sản xuất
- AHU cho phòng sạch
- AHU cho kho lạnh, chế biến thực phẩm
6/ So sánh AHU, FCU và FAU
7/ Ứng dụng thực tế của AHU
AHU được sử dụng rộng rãi trong:
- Nhà máy sản xuất
- Trung tâm thương mại
- Bệnh viện
- Phòng sạch
- Tòa nhà văn phòng lớn
- Kho lạnh, kho mát
AHU đặc biệt quan trọng trong các môi trường yêu cầu kiểm soát chặt chẽ chất lượng không khí.
8/ AHU trong kho lạnh và phòng sạch
Trong kho lạnh và nhà máy chế biến, AHU giúp:
- Kiểm soát nhiệt độ chính xác
- Hạn chế hơi ẩm ngưng tụ
- Duy trì môi trường ổn định cho hàng hóa
Trong phòng sạch, AHU quyết định:
- Cấp độ sạch
- Áp suất phòng
- Hướng dòng khí
👉 Thiết kế AHU sai có thể khiến toàn bộ hệ thống phòng sạch không đạt chuẩn.
9/ Lưu ý khi thiết kế và lắp đặt AHU
- Tính toán đúng lưu lượng gió và tải lạnh
- Lựa chọn cấp lọc phù hợp
- Bố trí phòng AHU thuận tiện bảo trì
- Giảm rung – giảm ồn
- Đảm bảo thoát nước ngưng tốt
- Tối ưu tiêu thụ điện bằng biến tần
10/ Bảo trì và vệ sinh AHU
AHU cần được bảo trì định kỳ để đảm bảo hiệu suất:
- Vệ sinh hoặc thay lọc gió
- Làm sạch dàn coil
- Kiểm tra quạt, bạc đạn
- Kiểm tra cảm biến và van điều khiển
- Chu kỳ khuyến nghị: 3–6 tháng/lần
11/ Câu hỏi thường gặp về AHU
AHU có phải là máy lạnh không?
- Không. AHU là thiết bị xử lý không khí, sử dụng nguồn lạnh từ hệ khác.
AHU có dùng cho kho lạnh không?
- Có. AHU được dùng nhiều trong kho lạnh và chế biến thực phẩm.
AHU khác FCU thế nào?
- AHU xử lý toàn diện và quy mô lớn, FCU chỉ làm lạnh cục bộ.
12/ Kết luận
AHU là thiết bị trung tâm trong hệ thống HVAC, đóng vai trò quyết định đến chất lượng không khí, nhiệt độ và độ ẩm của công trình. Việc thiết kế, lựa chọn và vận hành AHU đúng kỹ thuật sẽ giúp hệ thống hoạt động ổn định, tiết kiệm năng lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe trong công nghiệp, kho lạnh và phòng sạch.
